Petrouchka

Stravinsky en Nyinsky

Stravinsky en Nyinsky

Stravinsky’s Petrouchka is een sprankelend dansstuk over onbeantwoorde liefde vol explosiviteit en kracht. Zoals vaak met ballet, is het verhaal complex. Het verhaal vertelt over 3 poppen- Petrouchka, een Ballerina en een Moor, die allen tot leven komen. Petrouchka is verliefd op de Ballerina die weer verliefd is op de Moor. Zeer kleurrijke karakters vullen het stuk – een dansende beer, zigeuners en gemaskerden maar de hoofdlijn is Petrouchka’s liefde voor de Ballerina, jaloezie en het sterven; prachtig vertolkt in de muziek.

Scene I (de kermis)

De kermisbaas wekt Petrouchka, de Ballerina en de Moor tot leven met zijn fluit op de dag van vastenavond voor Carnaval te St. Petersburg.

Scene II (Petrouchka’s kamer)

In eenzame opsluiting zien we Petrouchka. Hij is ongelukkig over zijn uiterlijk en zijn afhankelijkheid van zijn baas. Hij stelt zichzelf gerust met de gedachte dat hij verliefd is op de Ballerina. Zij brengt hem een bezoekje wat uitloopt op een teleurstelling: zij schrikt terug van zijn vreemde capriolen. Petrouchka vervloekt zijn leven en in wanhoop gooit hij zich tegen de muren.

Scene III (De kamer van de Moor)

De Moor is prachtig aangekleed in een kleurrijk kostuum. De Ballerina bewondert hem ondanks zijn brutaliteit en dommigheid. Hun liefdesspel en dans wordt verstoord door Petrushka’s binnenkomst die in razernij uitbarst.

Scene IV (Het Carnaval na Vastenavond)

In het theater van de kermisbaas, is het flink mis. Petrouchka wordt door de Moor achtervolgt en de Ballerina probeert tussenbeide te komen. In het bijzijn van het publiek wordt Petrouchka door het zwaard van de Moor dodelijk getroffen en Petrouchka sterft in bijzijn van het publiek. Het publiek is zeer verontwaardigd en de kermisbaas probeert uit te leggen dat Petrouchka toch echt maar een houten pop is en niet meer dan dat. Ondertussen verschijnt Petrouchka als geest boven het theater uit.

Met “de Vuurvogel” als achtergrond schetst hij, Igor Stravinsky, een werk voor piano en orkest met een expliciet beeld van een pop voor zich. Plotseling tot leven gewekt, met een diabolische waterval van arpeggios test hij het geduld van het orkest. De naam Patroushka is afkomstig van een Slavische pierrot. Sergej Pavlovitsj Diaghilev, een beroemd russisch impressario, hoorde de muziek en zag daar meteen mogelijkheden in voor theater. Het idee om er een ballet van te maken was een logisch gevolg en Michel Fokine werd verantwoordelijk voor de choreografie. De muziek werd tussen 1910 en 1911 gecomponeerd en werd als zeer modern ervaren: woest en barbaars. (Rond deze tijd werd harmonie en metrische middelen ofwel extreem rigide of heel onvoorspelbaar toegepast. Beide benaderingen hadden een bevrijdend effect op het ritme. Dit had ook invloed op het ballet. Diaghilev was een pionier in het gebruiken en omvormen van deze nieuwe muziekstijlen en droeg zo bij aan de ontwikkeling van het moderne ballet.)